Bert Wildenborg, Operational Director Dutch-Shape
"Dutch-Shape gebruikt grootste CNC-freesmachine van Europa"

Dutch-Shape in Borne specialiseert zich sinds de oprichting in 2006 als extreem hoogwaardig mallenbouwer voor composietdelen voor de vliegtuigindustrie. Dutch-Shape is hiermee één van de belangrijkste leveranciers van turn-key oplossingen voor de tooling van grote, complexe composietdelen en assemblages voor de luchtvaartindustrie.

Die veeleisende sector sluit precies aan op de middelen die Dutch-Shape in huis heeft. Dutch-Shape bedient mondiale spelers zoals Airbus, daar is men zelfs benoemd tot preferred supplier. Ir. Bert Wildenborg, Operational Director Dutch-Shape: “Wereldwijd behoren wij daar sinds twee jaar tot de vijf beste suppliers. Maar we zijn ook supplier voor bijvoorbeeld Boeing, Bombardier, Lockheed en vele andere vliegtuigbouwers. Wereldwijd heb je het slechts over een vijftiental suppliers met dezelfde grootte als Dutch-Shape. En kijk je naar de machines die wij hebben, dan behoren wij wereldwijd tot de top tien. In Nederland zijn wij uniek, dat is een feit.” Dutch-Shape bouwt dus zelf geen vliegende delen, maar mallen waarmee de vliegtuigbouwer zelf die delen produceert: “Je hebt het hier over drie hoofdgroepen voor tooling: lamineermallen, trimmallen en mallen voor assemblage. De linialen en besturingen van HEIDENHAIN spelen in het productieproces een grote rol.”

Ook 3D-constructie in eigen huis
Dutch-Shape is onder andere gespecialiseerd in de lamineermallen. Bert: “Dan heb je het vooral over dubbelgekromde lasconstructies of uit volmateriaal gefreesde mallen. Maar het is in ieder geval altijd dubbelgekromd. Cruciaal is dat wij dit werk ook in eigen huis in 3D construeren. Wij ontvangen van onze klanten de 3D-data van de delen waarvan wij de mallen moeten produceren.

Vanuit CATIA, de 3D CAD-software waarmee we werken, zetten wij vervolgens, samen met de specs van de klant, een 3D-constructie voor de mal op. Dergelijke, veelal lasconstructies kunnen wij eveneens zelf produceren. Maar we kopen deze ook in om aan de korte levertijden te kunnen voldoen. Zo’n lasconstructie heeft een bepaalde bewerkingstoeslag, die wij later met CNC-verspaning afnemen, zodat we uiteindelijk het oppervlak krijgen dat specifiek gewenst is.”

Complete traject in eigen huis
De kracht van Dutch-Shape is dus dat zij het complete traject beheersen: “We starten, zoals gezegd, bij de afdeling engi neering en constructie. Hiervoor hebben we acht engineers in huis die in CATIA de constructies maken. Naast het CNC-frezen en de montage, doen we ook de eindafnames allemaal intern. Daar gebruiken we eveneens complexe apparatuur voor, zoals twee Laser trackers en een CNC-meetbank. Kapitaalintensieve apparatuur, maar we hebben al die trajecten onder één dak in huis. Daar zit onze kracht.” “De linialen en besturingen van HEIDENHAIN spelen in het productieproces een grote rol.”

Uitgebreid en zeer hoogwaardig machinepark
Dutch-Shape bezit momenteel een uitgebreid machinepark van CNCfreesmachines. Zoals twee 3-assige machines van 3 meter, een 3-plus-2-assige machine van 4 meter, een simultaan 5-assige machine van 3,5 x 2,20 x 1,5 meter en een simultaan 5-assige van 8 x 1,25 x 2,5 meter. De nieuwste machine, en dit is bijzonder, meet maar liefst 26 x 6 x 3 meter (2 meter effectief freesbereik). De 3-assige machines hebben een ouder type HEIDENHAIN besturing: de TNC 426 en de TNC 430. De rest is allemaal voorzien van de HEIDENHAIN iTNC 530 besturing.

Grootste CNC-freesmachine in zijn soort
Interessant is het om wat dieper op de nieuwe machine in te gaan: de grote 5-asser. Bert: “Dutch-Shape heeft hiermee de grootste CNC-freesmachine in zijn soort van Europa in gebruik genomen. Het gaat om een machine met een bereik van 26 x 6 x 3 meter.

Wij bewerken hierop complexe mallen voor vliegtuigonderdelen. Het gaat om een machine van de Italiaanse fabrikant FPT, de Dinomax. Samen met FPT is deze machine geconstrueerd tot een maatwerkmachine voorzien van twee Gantry portalen die beide voorzien zijn van een simultaan 5-assige freeskop. Verder bezit deze machine twee HEIDENHAIN iTNC 530 besturingen, zodat deze machine ook in te zetten is als twee simultaan 5-assige machines van 10 meter freesbereik per stuk.”

Nauwe samenwerking met HEIDENHAIN
Bert: “Al sinds onze oprichting in 2006 werken wij met HEIDENHAIN. De oprichters van Dutch-Shape zijn altijd al actief geweest in de mallenbouw voor de vliegtuigindustrie en de mallenbouw in het algemeen. In deze sectoren is de HEIDENHAIN-besturing vanaf de beginjaren 2000 sterk in opkomst. Bij de aanschaf van de eerste grote simultaan 5-assige freesmachine in 2006 is daarom ook bewust besloten om deze uit te rusten met de HEIDENHAIN iTNC 530 besturing.”

Bert geeft voor de volledigheid aan dat de machineleverancier in eerste instantie leading is met welk merk linialen een bepaalde machine uitgevoerd wordt: “Daar geven zij dan ook een bepaalde nauwkeurigheid voor af. We zijn volledig tevreden met de combinatie van hoogwaardige machines met HEIDENHAIN linialen die wij aanschaffen. Voor de besturing kiezen we heel bewust voor HEIDENHAIN, omdat we er veel goede ervaringen mee hebben en uitermate te spreken zijn over de gerealiseerde oppervlakken in combinatie met de werking van de machine. We kiezen hierbij dus voor de integrale benadering van zowel HEIDENHAIN linialen als de bijbehorende, zeer gebruikersvriendelijke, besturingen.”

Eén-op-één vertaling tussen 3D CAD-files en besturing
“We werken voornamelijk met 3D CAD-files, dus de 3D data vormt ook weer de basis voor de freesoperatie. Daar heb je nu eenmaal CAM-software voor nodig. We gebruiken de besturing dus niet om aan de machines zelf te programmeren. De met de CAM-software gegenereerde NC-programma’s halen we met de besturing van het netwerk af en voeren we vervolgens uit.”

Ervaring met after sales van HEIDENHAIN is een pré
Dutch-Shape is zich bewust van de uitgebreide trainingsmogelijkheden die HEIDENHAIN aanbiedt: “Maar we trainen onze nieuwe operators voornamelijk zelf en proberen bij het aantrekken van nieuwe operators bij voorkeur te selecteren op operators met ervaring met HEIDENHAIN besturingen. Als het bedrijf vragen heeft over de besturing of aanverwante onderdelen daarvan meldt Dutch-Shape zich direct bij HEIDENHAIN in Ede: “Dat is goed geregeld. We krijgen altijd snel respons en zij staan open voor al onze vragen, verzoeken en suggesties.”